Etap 9 Mamonowo - Frombork

Mamonowo (0,0 km) – Braniewo (8,0 km) – Ułowo (12,0 km) – Klejnowo (15,2 km) – Różaniec (17,6 km) – Frombork (24,0 km) 
 
PAŃSTWO: Rosja / Polska 
WOJEWÓDZTWO: warmińsko-mazurskie
POWIAT: braniewski            
ARCHIDIECEZJA: warmińska
 
Błogosławię Pana, który dał mi rozsądek,
bo nawet nocami upomina mnie serce.
Stawiam sobie zawsze Pana przed oczy, nie 
zachwieję się, bo On jest po mojej prawicy. (Ps 16,7-8)
 
Pomorska Droga Świętego Jakuba wkracza na terytorium Polski. Odcinek pomiędzy Braniewem a Fromborkiem wiedzie rozległymi łąkami dolin Pasłęki i Baudy. To obszar zupełnie płaski, poprzecinany licznymi kanałami. Miejscami spotykane są tu nawet tereny depresyjne. Szlak prowadzi otwartymi terenami z malowniczymi widokami na akwen Zalewu Wiślanego.
 
TRASA
 
W Mamonowie sugeruje się dojść do dworca kolejowego, przy ulicy Priwokzalnaja
(Привокзальная) i stamtąd pociągiem przekroczyć granicę rosyjsko- polską. Przejście w Gronowie (zarówno dawne, jak i nowe, na drodze szybkiego ruchu) nie zezwala na przekraczanie granicy pieszo. Po około 20 minutach jazdy wysiadamy na stacji w Braniewie.
Spod kościoła św. Katarzyny (8,0 km) szlak Drogi Świętego Jakuba wiedzie ulicą Katedralną, dalej w prawo ul. Stanisława Hozjusza i Wodną do brzegu Pasłęki (8,4 km). Widoczny jest tu ciekawy pod względem architektonicznym most na rzece. Jest on w całości kryty drewnianym dachem. Trasa prowadzi jednak dalej prosto, wzdłuż rzeki ul. Nadbrzeżną. Po około 1,5 km marszu wałem nadrzecznym dociera do widocznych z daleka zabudowań Sanktuarium Krzyża Świętego (9,9 km). Droga Świętego Jakuba wiedzie jeszcze około 300 m wzdłuż wału rzeki Pasłęki, po czym odbija drogą asfaltową w kierunku osady Ułowo (12,0 km). Wieś, na którą składa się kilka zabudowań i gospodarstwo hodowlane pozostaje jednak z prawej strony. Po kolejnych 200 m na skrzyżowaniu szlak skręca w lewo i po kilkukilometrowej wędrówce pośród otwartych pól dociera do niewielkiej wsi Klejnowo (15,2 km). To tutaj, pośród otaczających wieś Łąk Klejnowskich, znajdują się obszary położone poniżej poziomu morza. Liczne kanały melioracyjne, jak również charakterystyczna roślinność wskazują na częściowo podmokły charakter terenu. Droga kieruje się w stronę wsi Różaniec (17,6 km). Rozpościera się stąd malowniczy widok na Zalew Wiślany, a przy dobrej pogodzie widać na horyzoncie za wodą wąski pas lądu – to Mierzeja Wiślana. Przed Różańcem trasa skręca w lewo i drogą z betonowych płyt dochodzi do wału przy zalewie. Wiedzie tędy oznakowany międzynarodowy szlak rowerowy R-64. To jeden z
najciekawszych pod względem widokowym odcinków etapu. Z prawej strony rozciąga się szeroka panorama zalewu i Mierzei Wiślanej, na wprost z daleka widoczne są już zabudowania 
wzgórza katedralnego we Fromborku. Po około 2,5 km droga dochodzi do rzeki Baudy (20,3 km). Kolejne 1,5 km trasa wiedzie pośród podmokłych łąk zalewowych Baudy. Po przekroczeniu nieczynnej już linii kolejowej Braniewo-Frombork (Kolei Nadzalewowej), przed niewielkim sztucznym Kanałem Kopernika skręca w prawo i kieruje się w stronę zabudowań przedmieść Fromborka (22,6 km). Do miasta szlak wchodzi ul. Zieloną i po kilkudziesięciu metrach dochodzi do głównej ul. Mikołaja Kopernika, następnie skręca w lewo i po przejściu około 60 m skręca w prawo w ul. Starą i dalej w ul. Katedralną. Dominujące w krajobrazie miasta wieże zabytkowego zespołu katedralnego (24,0 km) stanowią punkt docelowy tego etapu.
 
PRZYSTANKI NA TRASIE
 
Braniewo
Miasto powiatowe, położone na obu brzegach rzeki Pasłęki, uważane jest za najstarsze na terenie historycznego regionu Warmii. Powstało w pierwszej połowie XIII w. na miejscu staropruskiego grodu zwanego Brusebergue. Niezwykle bogata historia stawia Braniewo 
w rzędzie najznamienitszych miast regionu. Przez niemal sto lat (1250-1340) było główną siedzibą biskupów i kapituły warmińskiej, a do 1278 r. stolicą całej ówczesnej diecezji 
warmińskiej. Kolejne trzy stulecia przyniosły znaczny rozwój ekonomiczny grodu, zwłaszcza że od XIV w. Braniewo stało się pełnoprawnym członkiem związku miast handlowych 
północnej Europy – Hanzy. Pomimo swojego położenia kilka kilometrów od brzegu Zalewu Wiślanego miasto było także  jedynym warmińskim portem morskim, który funkcjonował 
aż do końca XVIII w. W 1565 r. w Braniewie powstało pierwsze na ziemiach polskich (Prusy Królewskie były polską prowincją utworzoną z części państwa krzyżackiego) 
kolegium jezuickie Collegium Hosianum założone przez biskupa Stanisława Hozjusza. Trzynaście lat później do życia powołano również jezuickie seminarium papieskie, którego zadaniem było niesienie misji rekatolizacyjnej m.in. w zreformowanej Skandynawii. Po pierwszym rozbiorze 
Polski w 1772 r. terytorium Prus Królewskich zostało włączone do królestwa Prus, a Braniewo stało się stolicą powiatu w prowincji Prusy Wschodnie. Miasto rozwijało się jako centrum
szkolnictwa i  rzemiosła, a okolice aż do końca II wojny światowej były katolicką wyspą pośród 
dominującego protestantyzmu Prus. W czasie działań wojennych Braniewo zostało zniszczone aż w 85%. Zachowało się jednak sporo obiektów zabytkowych, które po wojnie zostały w całości lub częściowo odbudowane.
 
Bazylika mniejsza św. Katarzyny Aleksandryjskiej to potężny ceglany kościół, dominujący w krajobrazie miasta, wzniesiono w połowie XIV w. Charakterystyczną masywną 
wieżę dobudowano niecałe sto lat później. Niestety wspaniałe wyposażenie, w tym
późnogotyckie, bogato zdobione ołtarze, zostało zniszczone podczas II wojny światowej a kościół popadł w ruinę. Odbudowany w 1986 r. z zachowaniem gotyckich detali
architektonicznych, dziś jest główną świątynią miejską Braniewa.
 
Wieża bramna zamku biskupów warmińskich znajduje się kilkaset metrów na wschód od kościoła św. Katarzyny. To jedyna pozostałość dawnej siedziby biskupiej, którą rozebrano częściowo w latach 70. XIX w., a ostatecznie w latach 50. XX w
 
Zabudowania Collegium Hosianum to kompleks budynków położony na północ od kościoła św. Katarzyny, po przeciwnej stronie głównej ulicy Starego Miasta – Fromborskiej. Historyczną pierzeję słynnej jezuickiej szkoły zobaczyć można od strony dawnej fosy, przy amfiteatrze. Pochodzi ona z XVI w. i zawiera elementy starszej budowli i dawnych obwarowań miejskich z XIV w. Uczono tu m.in. języka niemieckiego, matematyki, dialektyki oraz przedmiotów teologicznych i filozoficznych. W późniejszym okresie wprowadzono nawet wykłady z języka greckiego  i hebrajskiego. Dziś w budynkach kolegium oraz niekoniecznie pasujących stylem do całości współczesnych blokach mieści się szkoła z internatem oraz biblioteka.
 
Sanktuarium Krzyża Świętego zostało wybudowane przez jezuitów w pierwszej połowie XVIII w. i do dziś jest najlepiej zachowaną budowlą sakralną miasta. Barokowy kościół założony jest na planie krzyża greckiego i posiada wspaniałe wyposażenie, w tym liczne ołtarze, wykonane w słynnym warsztacie Jana Chrystiana Schmidta z Reszla oraz ambonę wykonaną przez Jana Freya. Sanktuarium słynie z cudownego obrazu „Tron Łaski”, który podczas wojen szwedzkich został postrzelony przez szwedzkich żołnierzy. W tym czasie obraz wisiał jedynie w drewnianej kapliczce na drzewie poza miastem. Trzy kule przeszły przez obraz, z którego zaczęła płynąć krew. Od tej pory rozpoczął się kult obrazu a miejsce stało się celem licznych pielgrzymek. Miało tu miejsce wiele uzdrowień i do dziś sanktuarium przyciąga każdego roku rzesze pątników nie tylko z regionu.
 
Hinrich Brunsberg (ur. ok. 1350 – zm. po 1428) 
Znany także jako Henryk z Braniewa. Genialny niemiecki architekt i budowniczy, działający na terenie Marchii Brandenburskiej i Pomorza Zachodniego. Wprowadzał do architektury unikatowe 
rozwiązania, nieznane wcześniej  w Europie. Najbardziej znane obiekty przebudowane przez mistrza Brunsberga znajdują się w Szczecinie (m.in. katedra św. Jakuba, kościół śś. Piotra i Pawła) i jego okolicy (kolegiata Najświętszej Marii Panny Królowej Świata w Stargardzie Szczecińskim, kościół Mariacki i ratusz w Chojnie).
 
INFORMACJE PRAKTYCZNE

 

 

 

Uwagi oraz sugestie

DO GÓRY